Merlijn: De Lachende Tovenaar

Het prototype van tovenaar zien wij op vele manieren in de maatschappij verschijnen. Meestal herkennen wij het archetype in de gedaante van de wetenschapper, leerkracht of de wijsgeer. De tovenaar kenmerkt zich door het feit dat hij een licht werpt op de waarheid die voor ons verborgen ligt.

Dit fenomeen wordt perfect beschreven in één van mijn favoriete Arthur legendes, getiteld: ‘De roman van Silence’. Het boek is geschreven door Heldris van Cornwall, en draait om een jonge vrouw genaamd Silence. Silence groeit op in een tijd waarin vrouwen niet het recht hadden om land of rijkdom te erven. Als gevolg van dit onrecht, adviseerde haar vader om de ware identiteit verborgen te houden. Anders zou zij geen aanspraak kunnen maken op het nalatenschap van haar vader.

Hierop besluit ze de identiteit van ‘Silence’ aan te nemen. Silence groeit uit tot een uitstekende goede ridder, en wordt mede dankzij dit feit aan het hof van de koning uitgenodigd. Gezien Silence de mannelijke identiteit aanneemt , zal ik - ook vanwege de leesbaarheid - nu steeds naar Silence verwijzen met het voornaamwoord ‘hij’ of ‘hem’ .

Aan het hof van de koning, wordt Silence erop uit gestuurd om verschillende ruzies en geweldsincidenten op te lossen. Silence blijkt een betrouwbare ridder te zijn, die zich kenmerkt door zijn hoffelijkheid. In de aanwezigheid van de jonkvrouwen gedraagt hij zich voorbeeldig, respectvol in de omgang, en met goede manieren. Wanneer hij een tegenstander bevecht, doet hij dat volgens een erecode: hij zal zich niet laten verleiden tot een geniepige dolkstoot.

Silence is een uitblinker tegenover de andere ridders. Dit zorgt ervoor dat hij de aandacht trekt van de echtgenote van de koning. Silence belichaamt de idealen van de ridder: strijdvaardig, avontuurlijk en hoffelijk. Al deze eigenschappen maakt dat de koningin verliefd raakt op de ridder. Ze probeert Silence te verleiden, en hem naar bed te krijgen. Maar Silence weigert het aanbod van de koningin, omdat hij ten eerste een ridder is, maar daarnaast in het geheim ook een vrouw.

De koningin wordt woest nadat hij haar aanbod weigert. Zij gaat naar de koning en probeert Silence zwart te maken. Ze verteld hem dat Silence heeft geprobeerd haar te verkrachten.

De koning weet zich geen raad. Silence is de beste ridder aan zijn hof, dus hij wil hem niet laten vallen. Daarom doet hij er in eerste instantie niets mee, dit tot ongenoegen van de koningin. Zij bedenkt een listig plan: ze heeft ooit een legende gehoord dat Merlijn gevlucht is naar de wildernis, en dat hij nu als een soort beest in het bos leeft. De legende beweerd dat Merlijn zich door geen enkele man laat vangen. Dit bracht haar op het snode plan om de ridder Silence te laten opzadelen met deze gevaarlijke en onmogelijke opdracht.

Want, zo redeneerde zij, Silence kan dan enkel falen, en als hij in zijn missie faalt dan zal dat hem in kwaad daglicht zetten bij de koning. Zij besluit haar idee voor te leggen aan de koning die - omdat hij niet afweet van de legende - akkoord gaat met haar idee. De koning stuurt Silence er op uit Merlijn te vangen.

De zoektocht naar Merlijn

In de legende heeft Merlijn zich teruggetrokken uit de stad. Hij leeft nu in het woud net als een wilde beest (Nebuchadnezzar (Blake)))

Het eerste wat Silence doet, is zich verdiepen in de persoon Merlijn, en een manier om hem te vangen. Hij heeft gehoord dat Merlijn is verzonken tot de staat van een harig beest. Hij zou alle herinnering aan zichzelf en de maatschappij zijn verloren.

Eenmaal in de wildernis, zet Silence een val voor Merlijn klaar. Hij bakt wat vlees met de bedoeling om het als lokmiddel te gebruiken. Verder bereidt hij ook een aantal andere vallen voor.

De opgezette val werpt gelijk zijn vruchten, in tegenstelling tot wat legende beweert, komt Merlijn al snel tevoorschijn. Hij volgt de geur en laat zich kennen door zijn menselijke natuur. Hij duikt direct op het vlees af. Hierop wordt hij extreem dorstig van het vlees. Hij kijkt naarstig om zich heen of er iets is om te drinken, en dan vallen zijn ogen op een voorraad aan honing - de volgende valstrik. Hij drinkt de honing op, maar is nu nog dorstiger. Vervolgens ziet hij ook de melk die zij heeft klaargelegd, hij drinkt en drinkt maar blijft dorstig.

De volgende drank is wijn. Hier drinkt hij met volle teugen van. Totdat hij in slaap valt. Hij is volledig verdooft, en de ridder Silence slaat zijn slag om Merlijn te vangen.

Lachen zonder eind

Merlijn wordt versuft wakker, hij is verbaasd: ‘hoe kan het dat een man mij heeft gevangen’

Maar dan kijkt hij op naar Silence en barst hij uit van het lachen.

Nu Merlijn wakker is, besluit Silence hem naar de stad te brengen. Hij heeft hem aan beide handen vastgebonden en neemt hem mee. Onderweg naar het hof van de koning, komen ze verschillende mensen tegen. Ze passeren een arme man die voorzichtig zijn mooie schoenen in de handen bergt. Merlijn begon te schaterlachen bij het aanschouwen van deze man. De ridder Silence reageerde verbaasd: "Waarom lach je om deze arme stakker?"

Maar Merlijn gaf hem geen antwoord

Vervolgens passeerde zij een groepje bedelaars die bij de kapel om een aalmoes vroegen.

Toen hij hun zag, begon Merlijn weer te giechelen. Silence raakte geirriteerd: Waarom lach je om deze bedelaars, maar wederom gaf Merlijn geen antwoord.

Eenmaal zij lang de kathedraal reden, zagen zij een vader die bij het graf stond dat door een priester werd ingezegend met wierrook. Ook bij deze situatie kwam Merlijn niet bij van het lachen.

Silence was absoluut verontwaardigd: ‘waarom lach je om de vader die zijn kind verliest?’

Wederom kwam er geen antwoord uit Merlijn.

De apocalypse : alles wordt geopenbaard

Tot slot komt het gezelschap aan bij het paleis. Het hof was gevuld met ridders uit het hele land, een non en het koningsechtpaar zelf. Het moet gezegd worden, dat de koningin compleet verbaasd was toen zij zag dat het Silence gelukt was Merlijn te vangen. De ridder had de onmogelijke queeste behaald. De ridder Silence deed een diepe buiging naar de koning, en leverde de tovenaar aan hem uit.

De tovenaar keek om zich heen, en raakte uiteindelijk - hoe kan het ook anders -verwikkeld in een grote lachbui. Iedereen raakte gefrustreerd: ‘Vertel ons waarom je zo aan het lachen bent?’ De tovenaar gaf geen antwoord.

‘Ik begrijp er niets van. Onderweg hier naartoe barstte hij ook al meerdere keren in lachen uit bij het zien van voorbijgangers,’ zei Silence verward.Iedereen keek de tovenaar met glazige ogen aan, compleet overrompeld door zijn uitgelaten stemming. Maar juist die verbaasde blikken maakten het voor Merlijn alleen maar grappiger. Zijn lachbui zwol nog verder aan en het duurde dan ook enige tijd voordat hij weer tot bedaren kwam.

Uiteindelijk kwam de tovenaar weer bij zinnen. Nadat hij zich volledig had herpakt, antwoordde hij het gezelschap. Hij verklaarde dat uiterlijke schijn vaak bedriegt en dat dingen anders zijn dan ze lijken. Zo legde hij uit dat de arme man, die zo trots was op zijn schoenen, hier veel geld aan had uitgegeven — een investering die niets waard was, omdat hij zou sterven voordat hij zijn huis bereikte.

De koning zond zijn soldaten eropuit om dit te controleren, en wat blijkt: de arme man is inderdaad op de stoep naar zijn huis overleden.

‘Waarom bleef je dan lachen om de arme bedelaars die voor de kapel staan om eten en geld?’ vroeg Silence.

De tovenaar verklaarde dat de bedelaars geen reden hadden om te bedelen om het kleinste hapje voedsel, omdat zij in werkelijkheid een grote schat hadden begraven onder hun bedelkleedje. Ze hielden enkel de schijn in stand, om zo hun rijkdom te verbergen.

‘Waarom dan lachte je om de vader die huilde bij het graf van een kind?’

Ik lachte omdat de vader geen reden had om te huilen. De werkelijke vader van het kind was de priester die het graf bewierookte. De vader had dus niet hoeven te huilen, want hij zou anders gedwongen zijn het kind van de priester op te voedden.

Bedrog aan het hof

Dan rijst tot slot de vraag: waarom begon Merlijn te lachen toen hij arriveerde aan het hof van de koning?

Merlijn wendde zich tot de koning en verklaarde dat er drie mensen zijn die worden bedrogen en dat er drie mensen zijn die anderen bedriegen.

"Allereerst de koningin, zij bedriegt de koning omdat zij vreemd gaat. Haar geheime liefde is aanwezig in de zaal. Hij heeft zichzelf vermomd als non, maar is in werkelijkheid een man.

In dit aspect is de koning bedrogen, en dat maakte dat ik moest lachen. Tegelijkertijd ben ik - Merlijn - zelf bedrogen, en daarom lach ik ook om mijzelf. Want ik dacht voor een ogenblik dat ik mij door een man had laten vangen, maar Silence is in werkelijkheid een vrouw."

De koning beval hierop zijn soldaten, om de kleren van de non en Silence uittrekken, en zo de waarheid aan het licht te brengen. Hieruit bleek dat Merlijn het inderdaad bij het rechte eind had. Tevens bemerkte hij dat de aanklacht van zijn echtgenote tegen Silence geheel beruste op een leugen, gegeven dat Silence een vrouw was.

En ze leefden nog lang en gelukkig

De koning kwam tot de realisatie dat de reden voor deze bizarre situatie veroorzaakt was, door de achtergestelde positie die vrouwen hadden gekregen in de samenleving. Vrouwen mochten binnen hun familie geen land of rijkdom erven. Zodoende besloot de koning daar verandering in te brengen: vrouwen zouden vanaf nu ook erfrecht krijgen.

Een opeenstapeling van bedrog, heeft uiteindelijk - middels de lachbuien van Merlijn - in een interessante twist tot het herstel van de normale orde geleidt. Hierin lezen wij de roeping van de magiër, om de werkelijke waarheid die zich schuil houdt achter allerlei schijnvertoningen naar voren te brengen. Merlijn vertegenwoordigt de geest van wijsheid en het vermogen om mysteries te doorgronden en geheimen onthullen.

Referentie

Dit script is gebaseerd op de analyse van Jonathan Pageau in zijn video Merlin's Last Laugh: https://www.youtube.com/watch?v=w1nzp03Uzpg